بخش تحقیقات گیاه پزشکی استان لرستان

  - Agrotis ipsilon (black cutworm)

 - Agrotis segetum (turnip moth)

 - Albugo candida (white rust of crucifers)

 - Alopecurus myosuroides (black-grass)

 - Alternaria brassicae (dark spot of crucifers)

 - Alternaria brassicicola (dark leaf spot of cabbage)

 - Alternaria japonica (Alternaria black spot (and wirestem))

 - Amaranthus retroflexus (redroot)

 - Arion hortensis (garden slug)

 - Athalia rosae (cabbage leaf sawfly)

 - Beet western yellows virus (turnip (mild) yellows)

 - Brevicoryne brassicae (cabbage aphid)

 - Ceutorhynchus assimilis (cabbage seed weevil)

 - Cirsium arvense (canada thistle)

 - Commelina benghalensis (benghal dayflower)

 - Dasineura brassicae (brassica pod midge)

 - Deroceras reticulatum (grey field slug)

 - Echinochloa crus-galli (barnyard grass)

 - Elymus repens (quackgrass)

 - Entomoscelis americana (red turnip beetle)

 - Equisetum arvense (field horsetail)

 - Euphorbia hirta (garden spurge)

 - Fumaria officinalis (common fumitory)

 - Galium aparine (cleavers)

 - Gibberella avenacea (Fusarium blight)

 - Hadula trifolii (clover cutworm)

 - Halotydeus destructor (redlegged earth mite)

 - Heterodera schachtii (beet cyst eelworm)

 - Latheticus oryzae (longheaded flour beetle)

 - Leptosphaeria maculans (stem canker)

 - Lipaphis erysimi (mustard aphid)

 - Listroderes costirostris (vegetable weevil)

 - Lolium multiflorum (Italian ryegrass)

 - Lolium temulentum (darnel)

 - Loxostege sticticalis (beet webworm)

 - Lygus lineolaris (tarnished plant bug)

 - Mamestra configurata (bertha armyworm)

 - Meligethes aeneus (rape beetle)

 - Mus musculus domesticus (mouse)

 - Nezara viridula (green stink bug)

 - Orobanche (broomrape)

 - Papaver rhoeas (common poppy)

 - Phalaris paradoxa (awned canary-grass)

 - Phragmites australis (common reed)

 - Phyllotreta cruciferae (crucifer flea beetle)

 - Phyllotreta striolata (cabbage flea beetle)

 - Pieris brassicae (cabbage caterpillar)

 - Poa annua (annual meadowgrass)

 - Polygonum aviculare (knotweed)

 - Polygonum hydropiper (marsh pepper)

 - Polygonum lapathifolium (pale persicaria)

 - Pratylenchus penetrans (nematode, northern root lesion)

 - Psylliodes chrysocephala (cabbage stem flea beetle)

 - Raphanus raphanistrum (wild radish)

 - Rhizobium radiobacter (crown gall)

 - Rhizobium rhizogenes (gall)

 - Sclerotinia sclerotiorum (cottony soft rot)

 - Senecio vulgaris (common groundsel)

 - Sonchus arvensis (perennial sowthistle)

 - Taraxacum (dandelion)

 - Thanatephorus cucumeris (many names, depending on host)

 - Thlaspi arvense (pennycress)

 - Trichoplusia ni (cabbage looper)

 - Tyrophagus putrescentiae (cereal mite)

 - Veronica persica (creeping speedwell)

 - Verticillium dahliae (verticillium wilt)

 - aster yellows phytoplasma group (yellow disease phytoplasmas)

 - broad bean wilt virus (lamium mild mosaic)

 - cauliflower mosaic virus

 - radish mosaic virus

 - turnip mosaic virus (cabbage A virus mosaic)

مقدمه:

با وجود پيدايش و توسعه راه‌هاي مبارزه با آفات گياهان زراعي و باغي براي جلوگيري و كاهش خسارات ناشي از آفات، بيماري‌هاي گياهي و علف‌هاي هرز همچنان ابزار اصلي و پركاربرد  به كارگيري آفت‌كش‌هاي كشاورزي است. بسياري از سموم به ويژه سموم كلره بعد از كاربرد داراي باقيمانده‌اي بر روي محصول توليدي، خاك و آب مزرعه هستند كه در صورت بالا بودن اين       ميزان، سلامت انسانها و ساير موجودات با خطر روبه رو خواهد شد.

 مواد وروشها:

اين تحقيق مقطعي به روش ميداني و آزمايشگاهي  با بررسي‌هاي هفتگي از زمان كاشت تا پايان برداشت و نمونه گيري مرتب از آب، خاك و ميوه در سال زراعي 1383-1382 و با توزيع تصادفي در منطقه چغلوندي و تشخيص ميزان باقيمانده سم با استفاده از دستگاه GS و ستون BP₅ انجام گرفت. تجزيه نهايي داده‌ها به روش  SPME صورت گرفت.

يافته‌ها:

ميزان باقيمانده سم آندوسولفان در نمونه آب آبياري مزرعه خيار در نمونه شاهد ppb 0/0 ، سه روز پس از سم پاشي ppb0/2ويك ماه پس از سم پاشيppb0/ 0 بود، اين ميزان در بالاي مزرعه،      وسط مزرعه و پائين مزرعه همگي صفر شد در حالي كه سه روز پس از سم پاشي به ترتيب           215، 238، و 225 ويك ماه بعد  از سم‌پاشي به ترتيب 108، 95 و 98 و در نمونه‌هاي آب از           چهار نمونه شماره 1، 2 ، 3 و4 متوسط مزرعه قبل از سمپاشي همگي صفر شد. نتيجه سه روز پس از سم‌پاشي 23، 31، 18 و 24 و يك ماه بعد از سم‌پاشي 5، 3، 3، 67/3 حاصل شد.

نتيجه گيري:

ميزان باقيمانده سم آندوسولفان بر روي ميوه‌هاي خيار مورد بررسي ppm3ولي نرم جهانيppm5 گزارش شده است. هرچند مقدار باقيمانده سم آندوسولفان در زمان بررسي كمتر از نرم جهاني است اما با توجه به فرهنگ مصرف تازه خوري‌ اين محصول در كشور و يا استان لرستان و ضرورت حفظ سلامت جامعه و تلاش در راستاي حذف اين‌گونه سموم با افزايش آگاهي بهره برداران ضروري است.

هكتار : سطحي برابر 10000 متر مربع

ايكو : از واحد هاي سطح و هر هكتار برابر 471/2 ايكو است.

فوت : واحد اندازه گيري طول و معادل cm 48/30 يا 12 اينچ است .

پا : واحد اندازه گيري طول و معادل m 0/30480

اينچ : واحد اندازه گيري طول و معادلcm2/ 54

Psi : اينچ بر پوند

اتمسفر : واحد اندازه گيري فشار

درجه سانتي گراد : واحد اندازهگيري دما بر اسا تقسيم  بندي سليسوس

Heat : گرم

حرارت : عبارت است از سردي يا گرمي يك جسم

Hat : داغ

يك گالن : معادل 546/4 ليتر

آنگستروم : 1 نانومتر

تناژ : مبناي سنجش وزن

اونس : واحد اندازه گيري وزن و معادل gr 35/28

پوند : واحد اندازه گيري وزن و معادل gr453

مش : تعداد بافت طولي در اينچ مربع  متراژ : مبناي سنجش  طول

1- احداث کلینیک گیاه پزشکی

2- احداث یک واحد ارائه سم کشاورزی

3- ارائه خدمات در آزمایشگاه های کشاورزی

4- ارائه خدمات در سایر آزمایشگاه ها

5- اجرای طرح های تحقیقاتی در موسسه های دولتی و خصوصی

6- در صورت داشتن مدارک عالی تحصیلی در دانشگاه ها و همکاری به عنوان عضو هیات علمی

7- ارائه خدمات ترویجی به کشاورزان

8- احداث گلخانه های مختلف ائم از قارچهای خوراکی ، گلهای زینتی ، خیار شور و صیفی جات ، درخت و نهان

10- احداث تعاونی های خدماتی به کشاورزان

11- بهره گیری دانش کسب شده در ضمینه های مختلف و ارائه طرحی نو در کشاورزی

12- ارائه مقالات ، نوشتن کتاب و نشریه های گیاه پزشکی

13- تدریس در دانشگاه یا هنرستان های کشاورزی

14- احداث نهالستان

15- احداث شرکت تولیدی و خدماتی  مکانیزه

اسید نوکلئیک

یک ذره ویروسی دارای یک هسته مرکزی اسید نوکلئیکی DNA یا RNA به عنوان ماده ژنتیکی می‌باشد. نسبت اسید نوکلئیک به پروتئین غلاف ویروس از یک درصد در ویروس آنفلوانزا تا 50 درصد در برخی از باکتریوفاژها متغیر است. برخلاف سلولهای پروکاریوتیک و یوکاریوتیک که همواره دارای DNA به عنوان ماده ژنتیکی اصلی خود هستند ویروسها دارای یکی از دو نوع اسید نوکلئیک بوده و هرگز هر دو را باهم ندارد. اسید نوکلئیک در بعضی ویروسها به شکل خطی و در بعضی به شکل حلقوی می‌باشد.

به ویروس کامل ویریون گفته می‌شود.

ویریون

به یک ذره ویروسی که توان آلوده کردن سلول را دارد گفته می‌شود. به ورود ویروس به داخل سلول عفونت یا آلودگی سلول گفته می‌شود که می‌تواند علایم بالینی داشته باشد یا نه.

سودو ویریون

پارتیکولها یا ذرات ویروسی‌اند که به جای ژنوم ویروس تکه‌ای از ژنوم سلول میزبان به آن وارد شده است.

ویروتید :ازیک مولکول منفرد و حلقوی RNA تشکیل شده که معمولا پاتوژن گیاهان‌اند و فاقد کپسد و پوشش‌اند.

ویروسوئید : با وجود یک ویروس کمکی می‌توانند کپسید پروتئینی داشته باشند و در گیاهان از گیاهی به گیاه دیگر منتقل شوند.

با توجه به ديدگاه منفى موجود در مورد محصولات كشاورزى تغييريافته ژنتيكى (تراريخت) و مخالفت گروه هاى طرفدار محيط زيست با ايجاد تغييرات ژنتيكى در گياهان و موجودات زنده، دانشمندان حاضر در طرح جديد اميدوارند بتوانند اطمينان افكار عمومى را در مورد مفيد و بى خطر بودن حشرات دست كارى شده ژنتيكى جلب كنند. «آنتونى جيمز» استاد ژنتيك مولكولى و ميكروبيولوژى دانشگاه كاليفرنيا در آمريكا اعلام كرد كه هم اكنون روند توليد و آزمايش حشرات دست كارى شده ژنتيكى به مرحله حساسى رسيده است. اين محقق و همكارانش در آزمايشگاه موفق به توليد برخى انواع تغييريافته پشه آنوفل شده اند كه نمى تواند ميزبان انگل مالاريا باشد و هم اكنون براى انجام آزمايش در خارج از محيط آزمايشگاه آماده است. به گفته «فرد گولد» از دانشگاه ايالتى كاروليناى شمالى، با وجود آنكه دانشمندان همواره براى مبارزه با بيمارى هايى كه ناقل آنها حشرات است تلاش كرده اند، اما در مبارزه خود ناموفق بوده اند. وى افزود: به طور مثال در اواخر دهه چهل ميلادى حشره شناسان مطمئن بودند كه سم «د.د.ت» تمامى مشكلات آفات كشاورزى را حل خواهد كرد، اما با گذشت زمان مشخص شد استفاده از اين ماده شيميايى بر بسيارى از حيوانات آثار سويى باقى گذاشته و با ضعيف كردن پوسته تخم برخى پرندگان، نسل آنها را تا مرز انقراض پيش برده است. همچنين در دهه ۱۹۶۰ كسى تصور نمى كرد استفاده از جانوران غيربومى شكارچى حشراتى كه آفت محصولات كشاورزى بودند، سبب انقراض نسل گونه هاى جانورى نادر در اين مناطق شود. منتقدان طرح آزادسازى حشرات دست كارى شده ژنتيكى در طبيعت عقيده دارند آثار جانبى وجود اين حشرات در طبيعت بايد توسط محققان مورد مطالعه قرار گيرد. به گفته كارشناسان، با توجه به اينكه بسيارى از اين حشرات به منظور رهاسازى در كشورهاى جهان سوم طراحى شده اند، بايد فهرست كاملى از نگرانى هاى موجود در زمينه خطرات احتمالى آنها تهيه شده و آن نگرانى ها قبل از ورود حشرات به طبيعت مورد بررسى قرار بگيرند.

وقوع بيماري خال‌زدگي باكتريايي گوجه‌فرنگي در ايران، اولين بار در ورامين (شهرياري و رحيميان 1374) محرز گرديده است . در بررسي اخير 53 ايزوله باكتري از بوته‌هاي آلوده گوجه‌فرنگي ورامين، جدا و مطالعه گرديد. كليه ايزوله‌ها گرم منفی ، كاتالز مثبت ، هوازي اجباري، ميله‌اي، تك يا دوتايي و يا داراي زنجيرهء كوتاه با بيش از يك تاژك قطبي بوده و روي محيط توليد رنگ فلورسانت نمودند. استرين‌هالوان و اوره‌آز مثبت بوده اكسيداز توليد نكرده، قادر به لهانيدن سيب‌زميني و هيدروليز آرجي‌نين نبوده و در توتون و شمعداني فوق حساسيت ايجاد نمودند. تمامي آنها روي گوجه‌فرنگي بيماريزا بودند. واكنش متيل‌رد، توليد استوئين واندول، احياء نيترات كتوگلوكونات ، كتولاكتوز، لستيناز، فسفاتاز، تايروزيناز، توليد گاز از گلوكز و فنيل‌آلانين دآميناز در آنها منفي بود. ژلاتين، كازئين، توئين 80، آربوتين واسكولين را هيدروليز نمودند اما قدرت هيدروليز نشاسته را نداشتند. توليد مواد احياءكننده از سوكروز و استفاده از آسپاراژين بعنوان تنها منبع كربن و ازت در آنها مثبت بود، از سيستئين و پپتون سولفید هیدروژن توليد نكرده، شير ليتموس را قليايي و در مواردي هضم نمودند، روي محيط آگار غذايي حاوي چهار درصد نمك طعام رشد نمودند اما در غلظت پنج درصد نمك طعام رشد اكثر آنها متوقف شد. تمامي استرين‌ها از قندهاي فروكتوز، گلوكز، گالاكتوز، سوكروز، مانوز، مانيتول، مايو - اينوزيتول، زايلوز، گليسرول، آرابينوز، ملزيتوز، سوربيتول اسيد توليد نمودند. هيچيك از ايزوله‌هاي بررسي شده از قندهاي سلوبيوز، لاكتوز، مالتوز، آدونيتول، رافي‌نوز، رامنوز، اينولين، ساليسين، دكسترين، دولسيتول، اسكولين رايبوز، آميگدالين، پالاتينوز و آلفامتيل گلوكوزيداز، توليد اسيد نكردند. همهء استرين‌ها از نمكهاي گلوتارات ، سيترات ، فومارات ، گالاكتورونات استفاده نمودند اما قادر به استفاده از آسكوربات ، فورمات ، بوتيرات ، تارتارات ، پروپيونات ، تاروكولات و هيپورات نبوده و در مصرف مالونات متغير بودند. اسيدهاي آمينه لوسين، ايزولوسين، هيستيدين، آسپاراژين، لايزين، آرجي‌نين، پرولين را استفاده نمودند اما قادر به استفاده از تريپتوفان، والين، سيستئين، متيونين، گلايسين، هموسرين، فنيل آلانين، ارنيتين، تريپتامين، والين، بتاآلانين و تركيبات نيكوتين آميد، بيوتين، تيامين هيدروكلرايد، آدنين و نياسين بودند. به آنتي‌بيوتيكهاي آمي‌كاسين، كلرامفنيكل، داكسي سايكلين، جنتامايسين، كانامايسين، نئومايسين، اكسي تتراسايكلين، استرپتومايسين و توبرامايسين حساس بودند. گروه دیگرتوليد اسيد از مزواريتريتول، استفاده از -DL لاكتات و - تارتارات مثبت بوده و سرينگومايسين توليد نكردند. نقوش الكتروفورز پروتئين آنها با ايزوله سودوموناس ، عامل شانكر درختان ميوه هسته‌دار مطابقت داشته و در آزمون نشت دو طرفه در آگار وايمينوالكتروفورز با استرين‌هاي و ساير استرين‌هاي جداشده از ميزبانهاي مختلف ، تفاوت داشته و داراي يك خط رسوبي منحصر به فرد در تركيب همولوگ بودند. با بررسي اخير مشخص گردید در ورامین علاوه بر پاتوار تومیتو که عامل خازدگی گوجه فرنگی است پاتوار سیرینگی نیز به عنوان عامل لکه برگی وجود دارد

تعاريف متعددي از كشاورزي دقيق ارائه شده كه مفهوم همه ي آنها مشابه است . برخي از اين واژه ها عبارتند از:,Precision farming ,Precision Agricultureفلسفه اي كه در پس اين شيوه ي مديريتي وجود دارد اين است كه براي اقتصادي شدن توليد بايد نهاده هاي توليد ( بذر ، كود ، مواد شيميايي و ...‌) فقط در مواقع ضرورت ، به شيوه ي صحيح و در محل مورد نياز بكار روند. عقيده اي كه وجود دارد اين است كه، براي هر بخشي از مزرعه ويژگيهاي گياه و خاك منحصر به فرد است و نتيجتاً براي هر بخش بايد نهاده هاي توليد در حد مطلوب ( مناسب ) مصرف شود،در كشاورزي رايج توليد كننده به همه مزرعه به عنوان يك واحد نگاه مي كند اگر چه غالباً متوجه تنوع موجود درون يك مزرعه مي باشد ولي ابزار و ادوات براي مديريت اين تنوع بسيار كم بوده در نتيجه توليد كننده بر اساس متوسط شرايط تصميم گيري كرده با اميد به اينكه نهاده ها براي اكثر نقاط مزرعه مناسب و كافي باشد. در اين سيستم براي تقسيم مزرعه به قطعات كوچكتر و تعيين ويژگيهاي مربوط به هر قطعه از فناوري اطلاعات (IT) استفاده مي شود و توليد كننده نهاده هاي توليد را در مكان دقيق و ميزان مورد نياز براي حداكثر توليد اقتصادي استفاده مي كند .

اين شيوه ي مديريتي توليد را حداكثر و آلودگي و تخريب محيط را حداقل كرده و منجر به توسعه پايدار شده  سيستم كشاورزي دقيق را مي توان به صورت يك چرخه ي پنج مرحله اي نمايش داد كه شامل : جمع آوري اطلاعات ، تشخيص آنها ، تجزيه اطلاعات ، عمليات دقيق مزرعه اي و ارزيابي است

مهمترين مرحله كشاورزي دقيق تهيه نقشه از ويژگيهاي خاك و گياه است، اين نقشه ها تنوع مكاني را مي سنجد اساس كنترل آن را تهيه مي كنند. جمع آوري اطلاعات قبل و حين توليد گياهان انجام مي شود و با GPS كامل مي شود. فناوري هاي جمع آوري اطلاعات عبارتند از : نمونه برداري شبكه اي خاك ، سنجش عملكرد ، سنجش از دور و سركشي مزرعه ( قبل از توليد ) و حين توليد گياه از طريق سنجنده هايي مثل كاوشگرهاي خاك ، اطلاعاتي راجع به وضعيت هدايت الكتريكي خاك و مواد مغذي جمع آوري مي شوند، از اسكنرهاي چشمي هم براي تشخيص مواد آلي خاك و علفهاي هرز استفاده مي كنند، سپس اين اطلاعات در يك سيستم كامپيوتري براي ايجاد نقشه بمنظور حصول اطلاعات و اتخاذ تصميمات استراتژيك جهت كنترل تنوع ثبت و ذخيره مي شوند. 

احسان اله زيدعلي[1]، نادرآزادبخت[2]

 فرايند پوشش برداری ويروس ها ميزبان اختصاصی نيست و در سلول گياهان مختلف به صورت يکسان صورت می پذيرد و نيازی به حضور هيچگونه آنزيم خاصی نيز برای اين منظور نيست.

فرايند پوشش برداری و ترجمه به صورت همزمان صورت می پذيرد. يعنی در آغاز ابتدای 5َ ويروس پوشش برداری می شود، سپس مجموعه ای از ريبوزوم ها جهت ترجمه در ابتدای پيکره ويروس در حالی قرار می گيرند که ويروس هنوز کاملا پوشش برداری نشده است به مجموعه ريبوزوم ها که در اين زمان جهت شروع ترجمه در ابتدای 5 ژنوم ويروس قرار گرفته اند (Striposome) گفته می شود و به فرايند ترجمه همزمان با پوشش برداری (Co-translational-disassembly)   می گويند.

سياهك معمولي ذرت(‍‍Common smut) كه درسطح وسيعي از جهان گسترش دارد و به صورت موضعي آسيب مي‌‌رساند.سياهك معمولي ذرت يكي از شايع‌ترين و مهم‌ترين بيماري‌هاي ذرت وبه سياهك جوشان يا سياهك تاولي (Blistersmut) مشهور است (م1) ميزان خسارت سياهك ذرت از منطقه‌اي به منطقي ديگراختلاف زيادي با هم دارد و ازمقدار بسيار جزئي تا حدود 10% كل محصول و در برخي مزارع ذرت شيرين ممكن است ميزان خسارت آن تا حدود 100% محصول نيز برسد(م2). اين نوع سياه در سراسر جهان گسترش دارد(م6) و در ايران نيز از استان‌هاي اصفهان، تهران، خراسان،سمنان، فارس، كرمانشاه، گرگان، لرستان به ويژه مناطق ذرت‌كاري كوهدشت و حومه آن مشاهده و جمع‌آوري شده است (م1).

علائم بيماري:

علائم بيماري قارچي سياهك معمولي ذرت، معمولاً به آساني قابل تشخيص است. تمام اندام‌هاي هوايي (برگ‌ها، اندام‌هاي گل و...)ذرت به اين بيماري حساسند. زماني كه گياهچه‌هاي جوان ذرت،آلوده مي‌شوند گال‌هاي كوچكي بر روي برگ‌هاو ساقه‌ تشكيل مي‌گردند و گياهچه‌ها ممكن است كوتوله بمانند يا ازبين بروند. اين نوع آلودگي به ندرت در مزرعه مشاهده مي‌شود (م4)به طور كلي خسارت اين نوع بيماري به صورت كاهش محصول و تشكيل گال روي هر يك ازقسمت‌هاي هوايي گياه از قبيل خوشه،سنبله، ساقه و برگ ظاهر مي‌شود كه تعدادو اندازه گالها بر روي گياه در ميزان كاهش محصول دخالت دارد. گال‌هايي كه روي خوشه تشكيل مي‌شوند به طور كلي محصول را از بين مي‌برند و گال‌هاي بزرگ بالاي خوشه نسبت به گال‌هاي پائين خوشه خسارت بيشتري  وارد مي‌شدند. گال‌ها ابتدا با يك غشاء براق سفيد نقره‌اي يا مايل به سبزپوشانده شده‌اند و ريسه قارچ و سلولهاي بزرگ شده ميزبان (در اثر تحريك قارچ كه منجر به تقسيم شدن و بزرگ شدن سلول‌هاي ميزبان مي‌گردد)در زير آن قرار دارند. بعداً گال‌ها بالغ ني‌شوند، قطرشان به 15-1 سانتي‌متر مي‌رسد و محتواي‌ آنها به يك توده‌ي پودري سياه بااسپورهاي قهوه‌اي زيتوني تبديل مي‌شوند كه در اثر پاره‌شدن غشاء خاكستري نقره‌اي، درهوا آزاد و منتشر مي‌شوند. گالهاي روي برگها، كوچك و 2-1 سانتي‌متر و غشاء آنها سخت است كه به آساني پاره نمي‌شوند.

مديريت بيماري:

يكي از راه‌هاي اصولي مقابله با سياهك، استفاده از ارقام مقاوم است (1) شفيع‌زاده در سال 1370 گزارش داد كه ذرت هيبريد 704 كمترين و هيبريد 790 بيشترين آلودگي را داشت (2) سبزي در 1375 اعلام نمود كه هيبريد 704 با ميانگين 4/1درصد آلودگي بلال و 8/3 درصد آلودگي بوته در كليه مناطق كمترين آلودگي را داشت و مقاوم‌تر از ساير ارقام بود و نيز هيبريد 301 به ترتيب با 16 درصد آلودگي بلال و 6/20 درصد آلودگي بوته، بيشترين آلودگي را در كليه مناطق مورد آزمايش اصفهان نشان داد و حساس‌تر بود(2).

با توجه به چرخه‌ي بيماري، به نظر مي‌رسد كه بايد تناوب زراعي طولاني مدت و فاصله كاشت مناسب، رعايت گردد. تناوب زراعي، تنها هنگامي كه ذرت در كرتهاي كوچك و مجزا كاشته شده باشد امكان‌پذير است ولي اجراي آن در مزارع وسيع وبزرگ، كاري غيرعملي و ناممكن است (5). از بين بردن بقاياي محصول و خوشه‌هاي آلوده قبل از رها شدن اسپور با انجام عمليات خاك‌ورزي مناسب و زيرخاك نمودن آنها، جلوگيري اززخمي‌شدن گياه ميزبان به وسيله‌ي ماشين آلات كشاورزي و مصرف متناسب كودهاي شيميايي از توسعه بيماري جلوگيري مي‌كند (11).

صادق جلالي و ابراهيم بهداد، كارآيي سه قارچكش به صورت ضدعفوني بذر به اسامي تري‌آدي‌منول 5/7 درصد،دي‌نيكونازول دودرصد و كاربوكسين‌تيرام 75 درصد و به ميزان‌هاي 5/1، 2 و5/1 گرم براي هر كيلوگرم بذر،گزارش نموده‌اند. نتايج بيانگر تأثير مناسب اين قارچ‌كش‌ها در كنترل بيماري سياهك پنهان وخوشه بوده است.

1- سيستم عصبي سطحي يا پوستي  Peripheral nerve system

     ا ز رشته هاي عصبي واقع در هيپودرم رشته هايي بطرف سطح بدن (‌كوتيكول ) كشيده شده است

     اين سيستم در نماتدهاي دريايي مشاهده مي شود.

 2- سيستم عصبي مركزي Centeral nerve system  

    از يك حلقه عصبي بعنوان مركز سلسله اعصاب نماتد تشكيل شده كه دور قسمت باريك وسط مري

     Isthmus قرار دارد . اين حلقه عصبي داراي غده هاي عصبي در نواحي شكمي ، پشتي  و جانبي

    نماتد مي باشد  . رشته هاي عصبي جدا  شده  از حلقه عصبي  در ناحيه سر فرو رفته و آمفيد ها  و

    پاپيل هاي حسي در لب ها را حساس و فعال مي نمايند.