لوله آزمايش، بشر، ارلن يا ارلن ماير، بالن، گيلاس مدرج، استوانه مدرج، پي پت، پي پت مدرج، قيف شيشه اي، بنكه، تشك تپري، لوله كك كارتي، لام، تيغه، لامل، همزن شيشه اي، هاون چيني، گيره لوله آزمايش، پنس، جا لوله اي، جاي پي پت، برس لوله شويي، قطره چكان، كاغذ صافي، آب فشان، توري نسوز، مثلث نسوز، شعله پخش كن، چراغ الكلي، همزن، مگنت، فن و يك تيغ برش، سوزن تشريح، ترازو، دما سنج، ميكروسكوپ، سانتريفيوژ، دستگاه آب مقطر گيري، هيتر، اجاق برقي يا هات پليت، PH متر، آون، اتوكلاو، انكوباتور، يخچال، حمام بن ماری.

زعفران با نام علمي ( .Crocus Sativa L ) از خانواده زنبقيان (Iridaceous) گياهي علفي، چند ساله، بدون ساقه و پيازدار است. پياز زعفران از نوع توپر و تقريباً كروي شكل با قطر 3 تا 5 سانتي متر و پوششي قهوه اي رنگ مي باشد كه در زير خاك قرار مي گيرد. هر پياز 6تا 9 برگ باريك، نظير برگ علفهاي چمني توليد مي نمايد. ريشه هاي زعفران ازنوع افشان هستند كه از قــاعده پيازها و از روي دايــره محيطي آن مي رويند. گل زعفران اولين اندامي است كه در اوايل پاييز ظاهر مي شود. در سال اول كشت، به علت ضعف پيازها و عدم استقرار كامل آنها در خاك و كشت عمقي، جوانه هاي گل توان كافي براي رويش ندارند و حتي برگها در سال اول ديرتر از معمول ظاهر مي شوند. پوشش گل از سه كاسبرگ و سه گلبرگ همرنگ بنفش تشكيل مي شود، به طوري كه تشخيص كاسبرگها از گلبرگها مشكل مي باشد. تعداد پرچمها سه و طول ميله پرچم دو برابر بساك است. بساك زعفران زرد رنگ مي باشد. مادگي در مركز گل قرار گرفته و داراي يك تخمدان است و از قسمت تخمدان خامه باريكي خارج مي گردد. خامه طويل و كشيده بوده به رنگ زردكمرنگ است كه به يك كلاله شفاف قرمز نارنجي سه شاخه اي به طول3-2 سانتي متر ختم مي شود. سه كلاله همراه با خامه پس از خشك كردن، زعفران تجارتي را تشكيل مي دهند.كروكوسها گياهاني دايمي، علفي، زينتي و كوتاه از خانواده زنبقيان هستند. كروكوسها داراي ساقه‌هاي زيرزميني مدور سخت، گوشتدار و توپر بوده كه از پوسته‌هاي فيبري قهوه‌اي پوشيده شده‌اند و به پياز يا بنه يا كرم Corm موسوم است، پوشش گل شامل سه كاسبرگ و سه گلبرگ همرنگ مي‌باشد. برگها باريك و بلند و ناوداني و داراي يك نوار سفيد در وسط مي‌باشد و طول آنها 40-30 سانتي متر مي‌باشد.تعداد كروموزوم هاي گونه‌هاي موجود در ايران بين 20=n2 تا 24=n2 متغير است (بهنيا محمد رضا 1370)

چكيده:

سن گندم خطرناك ترين آفت مزارع گندم وجو دراستان لرستان مي باشد،اين حشره درمرحله پوره گي به دو صورت كمي وكيفي به محصولات گندم و جو خسارت وارد مي كند به طوري كه خسارت كيفي بالاتر از2تا3درصد دانه گندم توسط اين آفت باعث كاهش‌كيفيت‌آردونان حاصل از آن مي گردد،خسارت كيفي اين آفت مربوط به پوره‌ها و سنهاي بالغ نسل جديد مي باشد.مهمترين جزء هربرنامه مديريت براي كنترل اين حشره يك نمونه برداري كارا و كم هزينه براي تعيين تراكم جمعيت پوره ها قبل ازسمپاشي است و آن زماني است كه بيشترين جمعيت پوره ها در مرحله پوره گي  سنين دو و سه باشند،دراين زمان دستجات تخم سن گندم به ندرت درمزارع  فعاليت دارند،با رعايت نرم مبارزه كه دراراضي ديم و آبي متفاوت است كنترل به موقع واصولي اين آفت براي جلوگيري ازخسارت اقتصادي از اهميت ويژه برخوردار است و نمونه برداري دقيق درمزارع براي تعيين زمان مبارزه شيميايي باعث افزايش كارايي مبارزه مي گردد،كاربرد آفت كش ها اگر در زمان دقيق وبه صورت يكپارچه انجام گردد نه تنها باعث افزايش تاثير آن مي شود بلكه تعداد دفعات سمپاشي كاهش مي يابد،كاربرد آفت كش ها در زمان نامناسب وغير اصولي نه تنها باعث بالا رفتن هزينه مبارزه شيميايي شده بلكه بدون تاثير برمرحله هدف وازبين بردن دشمنان طبيعي آفت مي گردد،به منظور ارزيابي مناسب ترين زمان مبارزه شيميايي عليه پوره سن گندم در سال 1378 درغالب پروژه توسعه تكنولوژي مشاركتي(PTD) در شهرستان الشترمنطقه هنام اجراء گرديد،منطقه چهارتخته به عنوان پايلوت و دو منطقه سراب هنام و پرسك به عنوان شاهد انتخاب شدند،از هر منطقه  سه مزرعه (گندم ديم ،گندم آبي و جو) به عنوان شاخص هرمنطقه جهت نمونه برداري انتخاب گرديد، مزارع موردنظر دردو منطقه شاهد فقط طي دونوبت(قبل وبعدازسمپاشي) ومزارع منطقه پايلوت از زمان مهاجرت سن مادر تا زمان مبارزه شيميايي عليه پوره مورد ارزيابي قرار گرفتند،زمان مبارزه شيميايي عليه پوره ها مصادف بودبا دهه اول خردادماه دراين زمان حدود 70درصد جمعيت پوره ها در مرحله سن دو و حدود 30درصد آنها درمرحله سن سه بودند و دستجات تخم سن به ندرت در سطح مزارع مشاهده گرديدوزنبورهاي پارازيتوييد تخم سن هم به علت بالارفتن درجه حرارت در مزارع ديم چندان فعاليت نداشتند،براي مبارزه شيميايي از حشره كش دلتامترين(دسيس)به نسبت 300سي‌سي‌ودستگاه‌اونيماك‌و‌سمپاش‌پشت‌تراكتوراستفاده‌شد،عرض‌كارمفيد‌دستگاه‌اونيماك‌درشرايط‌عادي(بدون‌وزش‌باد)25تا30متربود،درزمان برداشت متاسفانه به علت خشكسالي وقابل برداشت نبودن كشت ديم فقط سه مزرعه گندم آبي از دومنطقه شاهد و پايلوت جهت مقايسه درصد سن زدگي و عملكرد مورد ارزيابي قرارگرفت كه درصد سن زدگي و عملكرد آنها به ترتيب چهارتخته درصد سن زدگي 5/0درصد ،عملكرد 5/3تن درهكتار،پرسك 5درصدسن زدگي،عملكرد8/2تن درهكتاروسراب هنام درصدسن زدگي 3درصد،عملكرد1/3تن درهكتاربود.

(Heliothis  viriplaca Hufn (L.ep.,NOctuidae

    جمشيدي ميررضا

    كارشناس مركزتحقيقات كشاورزي ومنابع طبيعي لرستان

چكيده:كرم‌كپسول‌خوارنخود يكي‌ازآفات‌مهم بعضي‌ازگياهان زراعي به‌ويژه نخود‌مي‌باشد.خسارت اين آفت در بعضي سالهاي زراعي به قدري شديد است كه گاهاَ تمام محصول را مورد تهديد حمله قرار مي دهد.لذا استفاده حداقل يك نوبت تيمار شيميايي براي كنترل اين آفت الزامي است.هدف اين مطالعه جايگزيني سموم ميكروبي به ويژه توليد داخل به جاي تيمارهاي شميايي است كه‌دراين راستا مصرف مي شود.اين بررسي در قالب طرح بلوك كامل تصادفي با 4تيمار و3تكرار طي يك سال در منطقه گريت روي نخود رقم محلي با شرايط ديم انجام گرفت.در اين آزمايش از مواد بيولوژيكي كه براساس باكتريBacillus thuringiesis به نام تجاري B.tساخت ايران (بايولپ داخلي)وتركيب خارجي (پودر وتايل خارجي) در مقايسه با حشره كش شيميايي كارباريل(سوين) و شاهد (بدون سمپاشي) استفاده شد.مقدار مواد بيولوژيك طبق توصيه‌كارخانه سازنده B.tساخت داخل3ليتردرهكتار،B.t خارجي 3درهزار و حشره كش كارباريل 3كيلوگرم درهكتار استفاده شد.محلول پاشي‌مصادف بود با 50درصدگلدهي، تجريه واريانس توام داده هاي حاصل از سه نوبت نمونه برداري پس از محلول پاشي (7،3و11روز)نشان داد كه اين تيمارهاي آزمايشي تاثير و كنترل كپسول خوار نخود با هم اختلاف نداشتند.مقايسه درصدمرگ وميرلاروهاي آفت ناشي ازكاربردكارباريل ،بي تي سفارش خارج وبي تي توليد داخل براساس آزمون دامنه اي دانكن معلوم نمود كه كارباريل در كنترل آفت 2/97درصد،بي تي خارجي 2/77درصد و بي تي داخلي 4/74 درصد نقش داشته اند .

قرباني روشنک,حاتمي بيژن,موسوي سيدكريم,نظري سعيد 

به منظور بررسي اثر عوامل محيطي بر گياه چغندرقند و تاثير آن بر تغييرات جمعيت زنجرك چغندرقند Empoasca decipiens و تريپس Thrips tabaci اثر سه سطح آبياري (آبياري پس از 70، 105 و 140 ميلي متر تبخير از تشت تبخير کلاس A) و سه سطح کود نيتروژن (100، 150 و 200 کيلوگرم نيتروژن خالص در هکتار) به صورت کرت هاي خرد شده در قالب طرح بلوک هاي کامل تصادفي با 4 تکرار ارزيابي گرديد. نتايج نشان داد که تغيير درصد رطوبت و پروتئين و وزن خشك اندام هوايي چغندرقند به تبع تيمارهاي آبياري و كود نيتروژن، جمعيت آفات را تحت تأثير قرار داد. آبياري پس از 70 ميلي متر در مقايسه با آبياري پس از 140 ميلي متر، درصد رطوبت اندام هوايي را 6/78 درصد افزايش داد در حالي که باعث کاهش 1/31 درصد ميزان پروتئين شد. افزايش کاربرد کود نيتروژن از 100 به 200 کيلوگرم در هکتار، باعث افزايش درصد پروتئين اندام هوايي به ميزان 25/12 درصد شد. بيشترين و کمترين ميانگين جمعيت آفات به ترتيب در تيمارهاي آبياري پس از 105 و 140 ميلي متر مشاهده شد. آبياري پس از 105 ميلي متر در مقايسه با آبياري پس از 140 ميلي متر، باعث افزايش جمعيت زنجرک و تريپس به ترتيب به ميزان 37/3 و 51/3 برابر شد. افزايش ميزان کاربرد کود نيتروژن از 100 به 200 کيلوگرم در هکتار، به ترتيب جمعيت زنجرک و تريپس را به ميزان 5/37 و 66/48 درصد افزايش داد. 

كليد واژه: آبياري، کود نيتروژن، جمعيت آفات، چغندرقند، Empoasca decipiens،Thrips tabaci

دکتر مصطفی درویش نیا

عضو هیأت علمی دانشکده کشاورزی دانشگاه لرستان

طي سال هاي 1373 و 1374 و مطالعات تکميلي در طول 1382-1383 از مزارع گندم مناطق مختلف استان لرستان در مجموع 109 جدايه قارچ از طوقه و ريشه پوسيده گندم جداسازي شدند که از ميان آنها 45 جدايه متعلق به جنس Fusarium بودند. Fusarium verticillioides، F.equiseti و F.proliferatum به ترتيب با 62.2، 4.5 و 4.5 در صد جدايه بيشترين فراواني و F.solani، F.chlamydosporum، F.avenaceum، F.semitectum، F.lateritium، F.sambucinum، F. subglutinans، F.acuminatum، F.reticulatum و Fusarium sp. به ترتيب کمترين فراواني را داشتند. در ميان ديگر قارچ ها Bipolaris hawaiiensis و B. sorokiniana به ترتيب با 18.4 و 13.8 درصد جدايه بيشترين فراواني و Rhizoctonia solani با 1.8 درصد کمترين فراواني را داشتند. به استناد بررسي هاي انجام شده گونه هاي F.reticulatum، Fusarium sp.، Bipolaris hawaiiensis، Alternaria triticina  و Curvularia senegalensis براي اولين بار در ايران از ريشه و طوقه گندم جداسازي و بيماري زايي آنها به اثبات رسيد. بيماري زايي دو گونه F.lateritium و F.subglutinans نيز در گندم براي اولين بار گزارش مي شود.

آزادبخت نادر*,خسروي نژاد كبري,طراحي محمدجواد 

* خرم آباد، مرکز تحقيقات کشاورزي و منابع طبيعي لرستان، بخش تحقيقات گياه پزشکي

 مقدمه: آفلاتوكسين ها، گروه بزرگي از مايكوتوكسين ها هستند كه آلودگي به آنها مي تواند موجب بروز عوارضي چون سندرم ريه، سرطان مري، تضعيف سيستم ايمني و سرطان كبدي، جلوگيري از ساخته شدن RNA و پروتئين و هموآگلوتيناسيون در انسان مي شوند. همچنين آلودگي با آفلاتوكسين عارضه هاي متعددي در دستگاه تناسلي، گوارشي و تنفسي ايجاد مي كند و در اثر داشتن قدرت تومورزايي و مسموميت، مايه بروز عوارض متعددي در دام ها مي گردند. اين تحقيق با هدف تعيين ميزان و فراواني آلودگي ضايعات نان به آفلاتوكسين در استان لرستان و مقايسه آن با استانداردهاي معتبر جهاني اعلام شده از سوي سازمان بهداشت جهاني(WHO)  و سازمان خواربار ملل متحد(FAO)  انجام گرديد.

مواد و روش ها: اين تحقيق مقطعي به روش ميداني و آزمايشگاهي با نمونه گيري از 180 نمونه ضايعات نان خشك در سال 1385 و با توزيع تصادفي در سطح استان لرستان و تشخيص آلودگي نمونه ها به آفلاتوكسين با استفاده از دستگاه HPLC فلورسانس انجام گرفت. تجزيه و تحليل داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS و در سطح 5% صورت گرفت.

يافته ها: ميزان متوسط انواع آفلاتوكسين B1، B2، G1، G2 و مجموع انواع آفلاتوكسين در ضايعات نان خشك مورد بررسي (آلوده، نيمه آلوده و سالم) در سطح استان لرستان به ترتيب عبارت است از: 22.5304، 2.4369، 0.1923، 0.1022 و (µg/kg)25.2636. ميزان متوسط كمترين و بيشترين آلودگي به آفلاتوكسين نوع B1 و مجموع انواع آفلاتوكسين به ترتيب مربوط به شهرهاي خرم آباد (42.9403 mg/kg و 47.7153 mg/kg) و بروجرد (1.8611 mg/kg و 1.9833 mg/kg) است. ميزان متوسط آفلاتوكسين نوع B1 در انواع نان هاي آلوده، نيمه آلوده و سالم به ترتيب 64.0536، 1.9167،(mg/kg)  0.5629 و ميزان متوسط مجموع انواع آفلاتوكسين در انواع نان هاي آلوده، نيمه آلوده و سالم به ترتيب 72.0257، 1.999 و 0.5753 (mg/kg) است. همچنين ميزان آفلاتوكسينِ نوع 29 B1 نمونه از 180 نمونه، بيش از حد استاندارد و ميزان مجموع انواع آفلاتوكسين 18 نمونه نيز بيش از حد استاندارد بوده است.

بحث و نتيجه گيري: نتايج مطالعات انجام شده نشان داد شير گاوهايي كه از نان خشك تغذيه مي كنند داراي مقادير فراواني از متابوليت هاي آفلاتوكسين است بنابراين تا حد امكان بايد از مصرف نان هاي خشك در تغذيه دام و مصرف انساني خودداري كرد.

كليد واژه: آفلاتوكسين، ضايعات نان، آسپرژيلوس و مايكوتوكسين ها

موسوي سيدكريم,احمدي عبدالرضا,قرباني رضا 

به منظور ارزيابي اثرات تاريخ كشت و تراكم بوته بر خصوصيات رشد و عملكرد نخود و نيز جمعيت علف هاي هرز در شرايط ديم استان لرستان آزمايشي به صورت فاكتوريل در قالب طرح بلوك هاي كامل تصادفي با چهار تكرار در سال زراعي 85ـ1384 در شهرستان خرم آباد اجرا شد. فاكتورهاي آزمايش شامل تاريخ كشت (پاييزه و زمستانه) تراكم كشت (25، 50 و 75 گياه در مترمربع) و اثر تداخل علف هاي هرز (وجين و عدم وجين) بودند. بر اساس نتايج اين آزمايش و معادلات برازش داده شده وزن برگ تك گياه و وزن برگ در واحد سطح زمين در نخود پاييزه بيشتر از زمستانه بود. حداكثر وزن خشك برگ تك گياه در تراكم 25 گياه و حداكثر وزن خشك برگ در واحد سطح در تراكم 75 گياه در واحد سطح مشاهده شد. ميانگين عملكرد دانه نخود براي كشت پاييزه و زمستانه به ترتيب 1114 و 561 كيلوگرم در هكتار بودند. كنترل علف هاي هرز اثر افزايشي معني داري بر وزن برگ تك گياه، زيست توده نخود و عملكرد دانه نخود داشت. هر چند كه تراكم علف هاي هرز در كشت پاييزه تقريبا سه برابر كشت زمستانه بود اما عملكرد دانه در كشت پاييزه در حدود دو برابر عملكرد دانه در كشت زمستانه بود. حداكثر زيست توده علف هاي هرز يك ساله به تيمار كشت پاييزه نخود با تراكم 25 گياه در متر مربع بدون وجين و حداقل آن به تيمار كشت زمستانه نخود با تراكم 75 گياه در مترمربع و وجين علف هاي هرز اختصاص داشت. ميانگين غناي گونه اي در كشت پاييزه 71 درصد بيشتر ازكشت زمستانه بود. بيشترين عملكرد دانه نخود در كشت پاييزه با تراكم 50 گياه در مترمربع و شرايط وجين علف هاي هرز مشاهده گرديد

كليد واژه: نخود (.Cicer arientinum L)، تراكم كاشت، رقابت علف هاي هرز، كشت ديم

موسوي سيدكريم*,فيضيان محمد,احمدي عبدالرضا 

* خرم آباد، خيابان كشاورزي، مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي لرستان، بخش تحقيقات گياهپزشكي

آزمايش ارزيابي تاثير روش هاي كاربرد كود نيتروژن بر روند رشد گندم آبي در استان لرستان به صورت اسپليت پلات در قالب طرح بلوك هاي كامل تصادفي با 4 تكرار طي سال زراعي 85-1384 در شهرستان خرم آباد اجرا شد. كود پايه نيتروژن در سه سطح (بدون كود پايه، كاربرد نواري و پخش سطحي) كرت اصلي و كود سرك در شش سطح (1- تيمار پخش سطحي يك مرحله اي در زمان پنجه زني 2- پخش سطحي دو  مرحله اي در مجموع به ميزان دو سوم تيمار پخش يك باره در زمان پنجه زني و قبل از ظهور سنبله 3- محلول پاشي دو مرحله اي همراه علف كش ها در مرحله پنجه زني و قبل از ظهور سنبله 4- محلول پاشي دو مرحله اي در زمان پنجه زني و قبل از ظهور سنبله 5- پخش سطحي در مرحله پنجه زني به ميزان دو سوم تيمار پخش يك باره به همراه محلول پاشي پيش از ظهور سنبله و 6- محلول پاشي سه مرحله اي در زمان هاي پنجه زني، قبل از ظهور سنبله و شيري بودن دانه) كرت فرعي آزمايش را تشكيل دادند. يك سوم مقدار كود نيتروژن توصيه شده بر اساس آزمون خاك به كود پايه اختصاص داده شد. بافت خاك محل آزمايش سيلتي ـ كلي ـ لوم بود. مقدار مصرف كود در روش نواري دوسوم مقدار كود مصرفي در روش پخش سطحي بود. حداکثر وزن خشک برگ برآوردي براي تيمار بدون کود پايه نيتروژن 30 درصد کمتر از ميانگين حداکثر وزن خشک برگ برآوردي براي تيمارهاي کاربرد نواري و پخش سطحي کود پايه نيتروژن بود. کاربرد نواري و پخش سطحي کود پايه نيتروژن در مقايسه با شاهد بدون آن به ترتيب سبب افزايش 46 و 64 درصدي وزن برگ تک بوته گندم شد. کاربرد کود پايه نيتروژن به صورت نواري يا پخش سطحي موجبات افزايش حدودا 31 درصدي وزن خشک ساقه تک بوته گندم را فراهم آورد. حداکثر وزن ساقه تک بوته به تيمار پخش سطحي به ميزان دوسوم تيمار پخش يك باره در مرحله پنجه زني به علاوه محلول پاشي در مرحله ظهور سنبله گندم مربوط بود؛ كه حدود 27.6 درصد بيشتر از وزن خشک ساقه تک بوته براي تيمار پخش يک باره کود سرک بود. تعداد پنجه گندم براي تيمارهاي پخش سطحي و کاربرد نواري کود پايه نيتروژن به طور معني داري بيشتر از تعداد پنجه مربوط به تيمار فاقد کود پايه نيتروژن بود. ميانگين تعداد پنجه براي تيمارهاي داراي کود پايه 20.5 درصد بيشتر از تعداد پنجه تيمار فاقد کود پايه نيتروژن بود. تيمار پخش سطحي کود سرک نيتروژن به ميزان دوسوم تيمار پخش يك باره در مرحله پنجه زني به علاوه محلول پاشي در مرحله ظهور سنبله گندم داراي بيشترين تعداد پنجه و بيشترين وزن برگ پرچم بود.

كليد واژه: رشد گندم، كود نيتروژن، كود پايه، كود سرك، محلول پاشي

نادر آزادبخت، مرتضي گل محمدي، حشمت اله رحيميان و داريوش مباركي

استان لرستان  با حدود  9600 هكتار  (حدود 3300 هكتار بارور و 6200 هكتار غير بارور) و عملكرد حدود 4800 تن  از استانهاي عمده گردوكاري كشور و  بيماري بلايت باكتريايي( Bacterial Blight) گردو(L.  Juglant regia   ) از بيماري‌هاي مهم و خسارت‌زاي گردو در استان‌هاي مركزي، شمالي، شمال غربي و غرب ايران است. به منظور بررسي وضعيت بيماري در استان لرستان 15  جدايه از برگ، شاخه  وميوه درختان گردوي مشكوك به آلودگي، جمع‌آوري     و بر اساس ويژگي‌هاي مرفولوژيكي، فيزيولوژيكي، بيوشيميايي و نقوش الكتروفورزي پروتئين‌هاي سلولي، عامل آن باكتريXanthomonas arboricola pv. Juglandis  شناسايي و گزارش گرديد. جدايه‌هاي باكتري از نظر ويژگي‌هاي فنوتيپي و بيماري‌زايي مشابه بودند. در بين استرين‌ها از نظر قابليت هيدروليز نشاسته، ژلاتين و كازئين و استفاده از سوربيتول و ال-آلانين تفاوت‌هايي وجود داشت و بر اين اساس در چند گروه  قرار گرفتند. نقوش الكتروفورزي پروتئين‌هاي سلولي جدايه‌ها بسيار شبيه به هم و استرين استاندارد بودند و گروه همگني را                 تشكيل دادند. همچنين در اين تحقيق مشخص گرديد جوانه‌هاي آلوده و شاتون‌ها، منابع اوليه (Inoculum)آلوده‌كننده باكتري طي فصل رشدي هستند. اين بيماري پيش از اين از استان‌هاي همدان، تهران، مركزي و قزوين گزارش شده است.

چكيده:

در مدت 6 روز از 26-20  ارديبهشت 1381 از مناطق مهم كاشت نخود و عدس در استان لرستان جهت شناسايي بيماري‌هاي ويروسي نخود و عدس نمونه‌برداري گرديد. نمونه‌برداري به صورت تصادفي (randomized) از 50 مزرعه نخود و 21 مزرعه عدس انجام گرديد. وجود و پراكنش عوامل بيماري‌زاي ويروسي در آزمايشگاه و از آزمايش بين 200-100 نمونه جمع‌آوري شده به صورت تصادفي (randomly) ‌و 25-20 نمونه داراي علائم، مشخص از هر مزرعه اثبات گرديد. مجموعاً 12447 نمونه به صورت تصادفي جمع‌آوري و 1372 نمونه داراي علائم مشكوك به بيماري ويروسي(936 نمونه نخود و 436 نمونه عدس) نيز جمع‌آوري شد. نمونه‌ها با روش سرولوژي سنجش بلات نقطه‌اي (Tissue blot immunoassay-TBIA) و با به كارگيري و استفاده از 10 نمونه آنتي سرم تهيه شده عليه ويروس‌هاي حبوبات آزمايش گرديد. ويروس پيچيدگي برگ لوبيا                  (BLRV-Luteovirus) در نمونه‌هاي نخود و عدس از شيوع فراواني داشت. در زمان نمونه‌برداري و بر اساس نتايج آزمايشگاهي در سه مزرعه نخود و يك مزرعه عدس بروز بيماري ويروسي كمي بيش از 21% تخمين زده شد. ساير عوامل ويروسي كه با درصد شيوع كمتري در نمونه‌ها شناسايي گرديد عبارت بودند از ويروس موزاييك زرد لوبيا (BYMV)، ويروس موزاييك بذرزاد نخودفرنگي(psbMV)، ويروس كلروتيك كوتولگي نخود (cpCDV)، ويروس موزاييك توته‌اي نخودفرنگي(PEMV)، ويروس موزاييك خيار(CMV) و عوامل بيماري‌هاي ويروسي شناسايي  شده در عدس عبارت بودند از: PSbMV  ، BYMV،Broad bean strain virus(BBSV) ، CpCDV ، AMV و PEMV .

1- شناسايي و تشخيص آفات ، بيماري ها و علف هاي هرز گياهي زراعي و باغي استان

2- بررسي و تحقيق همه جانبه پيرامون آفات ، بيماري ها و علف هاي هرز زراعي و باغي محصولات كشاورزي براي پيدا نمودن بهترين روش‌هاي پيشگيري و مبارزه با آنها

3-  بررسي و تحقيق درباره وضع آفات، بيماريهاي گياهي و علفهاي هرز براي پيش بيني به موقع ظهور، شدت آنها و انجام راهنمايي و پيش آگاهي لازم

4- جمع آوري حشرات ، جانوران و گياهان هرز منطقه و همكاري لازم با موسسه تحقيقات گياه‌پزشكي كشور در راستاي تشخيص عوامل ياد شده و نيز كاربرد آن‌ها در پژوهش‌هاي زيست شناسي(بيولوژي) و بوم شناسي(اكولوژي) آفات، بيماري‌هاي گياهي و علفهاي هرز و شناخت عوامل مفيد و زيان‌آور به گياهان زراعي، باغي و محصولات كشاورزي

5- بررسي و تحقيق درباره‌ي سموم كشاورزي جديد از نظر تأثير آنها بر روي آفات، بيماري‌هاي گياهي و علفهاي هرز و تعيين صرف اقتصادي ، اثرات جانبي آنها در محصولات كشاورزي نيز روش (تكنيك)هاي سمپاشي و كارايي انواع سمپاشها

6-  تهيه و تدوين نتايج تحقيقات و بررسي‌هاي انجام شده و گزارش‌هاي پيشرفت كار

7-   همكاري در اجراي طرح هاي تحقيقات ملي

8-  ارتباط، همكاري و هماهنگي با ساير بخش‌هاي تحقيقاتي، اجرايي و ترويجي در زمينه تهيه، تنظيم و اجراي برنامه هاي مشترك تحقيقاتي و ساير امور تحقيقاتي مورد نياز با هدف كاهش خسارت كمي، كيفي محصولات و افزايش سلامت محصولات زراعي و باغي

       9 – نظارت ب  اجراي طرح‌ها و برنامه‌هاي علمي و تحقيقاتي مرتبط در مركز و ايستگاه‌هاي تابعه

10-   ارائه راهكارهاي جديد مديريتي براي IPM

     11  -   برآورد هزينه هاي لازم براي انجام امور تحقيقاتي و ساير نيازهاي بخش          

نادرآزادبخت[i]، داريوش مباركي[ii] وكيومرث نظري[iii]

1-كارشناس ارشدبيماري‌شناسي گياهي، مركزتحقيقات كشاورزي لرستان

2-كاردان علوم زراعي، بخش تحقيقات آفات وبيماريهاي گياهي لرستان

3-كارشناس ارشد بيماري شناسي گياهي،بخش پاتولوژي غلات مؤسسه تحقيقات اصلاح وتهيه نهال وبذر)كرج(

چكيده:

براساس اين تحقيق طي سالهاي 73-1372 ازمناطق مختلف استان شامل شهرستانهاي خرم‌آباد، بروجرد،ا ليگودرز، نورآباد،كوهدشت،دورود وبخشهاي اشترينان،ازنا،چغلوندي، ويسيان،خاوه،چگني،الشتر،فيروزآباد،به ترتيب ازمراحل گلدهي،پايان دوره گلدهي،تشكيل غلاف ودانه‌بندي نخودبازديدبه عمل آمدوجمعاً189 نمونه متعلق به 24خانواده جمع‌آوري وشناسايي گرديد.

Papaveraceae ,Rutaceae, Malvaceae  (جمع‌آوري شده )به خانواده‌هاي: كمترين فراواني نمونه‌ها Zygophyllaceae,Poaceae(Graminae),Linaceae,Ranunculaceae, Primulacea ,Rubiaceae,

,Scrophulariaceae, Aristolochiaceae, Convulvulaceae

Brassicaceae (Cruciferae) , Fabaceae( Leguminosae)     :   وبيشترين بسامدنمونه‌هابه خانواده‌هاي

Euphorbiaceae,ApiaceaeUmbellferae)Asteraceae(Compositae),Caryophyllaceae,

تعلق داشتند Euphorbiaceae

1Agriculture research center of Lorestan province.  

2plant Breeding&development research Institute (Karaj).

1- شناسايي و تشخيص آفات ، بيماري ها و علف هاي هرز گياهي زراعي و باغي استان

2- بررسي و تحقيق همه جانبه پيرامون آفات ، بيماري ها و علف هاي هرز زراعي و باغي محصولات كشاورزي براي پيدا نمودن بهترين روش‌هاي پيشگيري و مبارزه با آنها

3-  بررسي و تحقيق درباره وضع آفات، بيماريهاي گياهي و علفهاي هرز براي پيش بيني به موقع ظهور، شدت آنها و انجام راهنمايي و پيش آگاهي لازم

4- جمع آوري حشرات ، جانوران و گياهان هرز منطقه و همكاري لازم با موسسه تحقيقات گياه‌پزشكي كشور در راستاي تشخيص عوامل ياد شده و نيز كاربرد آن‌ها در پژوهش‌هاي زيست شناسي(بيولوژي) و بوم شناسي(اكولوژي) آفات، بيماري‌هاي گياهي و علفهاي هرز و شناخت عوامل مفيد و زيان‌آور به گياهان زراعي، باغي و محصولات كشاورزي

5-     بررسي و تحقيق درباره‌ي سموم كشاورزي جديد از نظر تأثير آنها بر روي آفات، بيماري‌هاي گياهي و علفهاي هرز و تعيين صرف اقتصادي ، اثرات جانبي آنها در محصولات كشاورزي نيز روش (تكنيك)هاي سمپاشي و كارايي انواع سمپاشها

6-  تهيه و تدوين نتايج تحقيقات و بررسي‌هاي انجام شده و گزارش‌هاي پيشرفت كار

7-   همكاري در اجراي طرح هاي تحقيقات ملي

8-  ارتباط، همكاري و هماهنگي با ساير بخش‌هاي تحقيقاتي، اجرايي و ترويجي در زمينه تهيه، تنظيم و اجراي برنامه هاي مشترك تحقيقاتي و ساير امور تحقيقاتي مورد نياز با هدف كاهش خسارت كمي، كيفي محصولات و افزايش سلامت محصولات زراعي و باغي

       9 – نظارت ب  اجراي طرح‌ها و برنامه‌هاي علمي و تحقيقاتي مرتبط در مركز و ايستگاه‌هاي تابعه

10-   ارائه راهكارهاي جديد مديريتي براي IPM