بخش تحقیقات گیاه پزشکی استان لرستان

محمد حسنوند^٭

 ^٭-كارشناس ارشد اصلاح نباتات مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي استان لرستان

چكيده:

زيست فناوري يا همان بيوتكنولوژي يکي از مدرن ترين گرايش­هاي موفق در علم جديد مي­باشد. طي صد سال گذشته به دليل افزايش اطلاعات درباره فرايندهاي بيولوژيکي و با به کارگيري اين اطلاعات در زمينه­هاي برنامه­هاي به­نژادي توليد اغلب گياهان به خصوص گياهان زراعي و زينتي افزايش پيدا کرده است. اصلاح ژنتيکي گياهان به روش­هاي معمول مانند هيبريداسيون هاي والد پدري و مادري و سلکسيون­ها در مواردي با موانعي همراه مي­باشد که به کار­گيري روش­هاي جديد تر مانند کشت بافت مي تواند بعضي از اين مشکلات را برطرف کند. از جمله اين مشكلات عقيمي هيبريدهاي ديپلوئيد مي­باشد كه با استفاده از بيوتكنولوژي مي­توان در امتزاج سيتوپلاسم به منظور توليد هيبريدهاي غير جنسي كه ازدياد سريع گونه­هايي که امکان تکثير آنها به روش معمول با مشکل مواجه است و نجات جنين گياهي در تلاقي­هاي بين گونه­اي که در اغلب موارد در حالت طبيعي از بين مي روند و يا کمک به عکس العمل بهتر گياه در تنش­هاي محيطي و غير محيطي و همچنين توليد گونه هاي جديد از خانواده هايي كه فاصله ژنتيكي زيادي با هم دارند استفاده کرد.

حامد نظری^* نادر آزادبخت¹زهرا مرادعلیوند²

*دانشجوی کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی دانشگاه آزاد اسلامي واحد علوم تحقیقات پژوهشگر بخش تحقیقات گیاه پزشکی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان لرستان

1-    ارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی وپژوهشگر بخش تحقیقات گیاه پزشکی

مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان لرستان

2-    کارشناس ارشد زیست شناسی دانشگاه آزاد اسلامي واحد بروجرد

پژوهشگر مرکز تحقیقات طب سنتی دانشگاه شهید بهشتی تهران

چکیده:

بررسی ارتباط پیچیده  بین شناسایی و مصرف گیاهان و فرهنگ مردم(Ethnobotany) یا گیاه شناسی بومی(قومی، نژادی ومحلی) از جالب ترین و مهم ترین زمینه های تحقیقاتی در دنیای معاصراست. این تحقیق با هدف بررسی پراکنش جنس(Berberis spp) از تیره زرشک(Beberidaceae) و آداب و رسوم و نحوه ی کاربرد این گیاه در استان لرستان انجام شده است. جمع آوری و شناسایی گیاهان با استفاده از منابع و کلید های معتبر گیاه شناسی انجام واطلاعات مربوط به جنبه های مختلف گیاهان از قبیل مصرف سنتی، نحوه استفاده و زمان جمع آوری نمونه های گیاهی در منطقه، از افراد بومی با تجربه گردآوری شد. بر اساس بررسی های انجام شده و با کاربرد کلیدهای معتبر گیاهشناسی، گونه هایBerberis  integerrima  و Berberis  vulgaris  تشخیص داده شد که از بیشترین فراوانی برخوردار بودند. با توجه به تنوع گیاهان و بکر بودن وضعیت پوشش گیاهی مناطق مختلف استان لرستان به ویژه وجود گیاهان کمیاب و اثرات در مانی آن ها، بررسی های تحقیقاتی نیاز است که می تواند به شناسایی گیاهان جدید و  اثرات درمانی آنها بینجامد.

امیر انصاری‌پور^1*، حامد نظری²، سمانه ملکی صادقی³

1- دانش‌آموخته دانشگاه آزاد اسلامي واحد اراک

Amir.ansari2010@gmail.com

2- دانش‌آموخته دانشگاه آزاد اسلامي واحد علوم و تحقیقات تهران

3- دانش‌آموخته دانشگاه آزاد اسلامي واحد خرم‌آباد

چکیده

در نمونه‌برداری‌هایی که طی سال‌های 90 – 1388 در مزارع یونجه شهرستان خرم‌آباد صورت گرفت تعداد 15 گونه کفشدوزک جمع‌آوری و شناسایی گردید که به شرح زیر می‌باشند:

Hippodamia variegata (Goeze, 1777), Coccinella septempunctata (Linnaeus, 1758), Coccinella undecimpunctata (Linnaeus, 1758), Hyperaspis quadrimaculata (Redtenbacher, 1844), Oenopia conglobata (Linnaeus, 1758), Oenopia oncina (Olivier, 1808), Propylea quatuordecimpuctata (Linnaeus, 1758), Psyllobora vigintiduopunctata (Linnaeus, 1758), Scymnus apetzi (Mulsant, 1846), Scymnus flavicollis (Redtenbacher, 1844), Scymnus syriacus (Marseul, 1868), Scymnus pallipes (Mulsant, 1850), Exochomus pubescens (Kuster, 1848), Exochomus flavipes (Goeze, 1777), Exochomus melanocephalus (Zoubkoff, 1833).

کفشدوزک‌های جمع‌آوری شده از مزارع یونجه شهرستان خرم‌آباد از 8 جنس مختلف این حشرات مفید بودند. تعدادی از نمونه‌ها به تشخیص و تایید  Dr. Fusch از کشور آلمان رسیده‌است.

واژه‌های کلیدی: فون، کفشدوزک، یونجه، خرم‌آباد

به طور کلی به 2 صورت آفات خسارت وارد می‌‌کنند،

 1-خسارت مستقیم 2-خسارت غیر مستقیم

1.خسارت مستقیم: اغلب توسط حشراتی با قطعات دهانی جونده و ساینده ایجاد می‌‌شود. از قبیله راسته سخت بالپوشان، پروانه مانندها، چوبخواران، موریانه‌ها، راست بالان.

خسارت آفات بستگی به شدت حمله آن‌ها دارد و در 3 حالت ایجاد می‌‌شود: 1- تعداد آفات موجود 2- مرحله رشد ی آن‌ها 3- طول مدت حمله آفات.

روش‌های خسارت مستقیم آفات با قطعات دهانی جونده:

1.از بین بردن و تغذیه از بافت گاهی و کاهش رشد گیاه میزبان می‌‌شود سفیده کلم، انواع ملخ‌ها، لارو پروانه گاما، سرخرطومی یونجه، کرم سیب، کرم برگخوار چغندر قند.

2- ايجاد دالان در ساقه و قطع كردن جريان شيره نباتي كه باعث خشك شدن شاخه­هاي انتهايي گياه ميزبان مي­شود كه به اين آفات Stem borer گويند. ساقه خوار اروپايي ذرت، زنبور ساقه خوار گندم، كرم خراط يا پروانه فري

3- چوبخوارها مثل بعضي از سوسكهاي شاخك بلند خانواده Srambicidae كه لارو از استوانه مركزي چون تغذيه مي­كند به اين آفات Ring bark stems گويند.

4- حشره­هايي كه به جوانه­ها و قسمتهاي زايشي گياه صدمه مي­رسانند مانند سرخرطومي سيب

5- حشراتي كه باعث ريزش ميوه قبل از رسيدن آن مي­شود مانند كرم سيب – مگس گيلاس

6- حشراتي كه به گل حمله مي­كنند و كاهش محصول دانه مي­شوند سوسك پلن خوار – سوسك ژاپني

7- حشراتي كه به قوه  ناحيه بذور صدمه مي­زنند مثل سوسك چهار نقطه­هاي نخود و حبوبات

8- حشراتي كه به ريشه گياه حمله كرده و باعث كاهش جذب آب و مواد غذايي مي­شوند مانند كرم طوقه بر ،‌كرم سفيد ريشه، آبدزدك،‌كرم مفتولي سيب زميني.

9- خسارت مستقيم توسط حشرات مكنده كه با كشيدن شيره نباتي باعث كاهش شديد رشد گياه و نهايتاً ؟؟ ميزبان مي­شوند شته­ها Bemisia sp و تغذيه از شيره نباتي گلها و كاهش تعداد بذر مانند سن خانواده Miridae كه باعث ريزش گل يا ميوه تازه مي­شود. سن گندم (Sun bug) باعث پوك شدن و لاغر شدن و غير قابل استفاده شدن دانه گندم مي­شود. مثل خسارت پشتك­هاي سپردار و يا ايجاد گال و بدشكلي، نكروزه شدن كه ناشي از طريق توكسين به داخل نسوج گياهي توسط حشرات راسته ناجور بالاف.

انواع خسارات غير مستقيم حشرات به گياهان

در خسارت غير مستقيم حشرات به گياهان ممكن است عمليات داشت، سمپاشي، وجين يا كنترل علفهاي هرز يا برداشت را در محصول اصلي را مشكل ساخته يا به تاخير بياندازند مثل خسارت كرم قوزه پنبه يا خسارت سنها در غلات كه باعث كوتاه شدن ساقه گندم شده كه عمليات برداشت را با سختي و دشواري مواجه مي-كند. خسارت آفات ممكن است باعث كاهش محصول يا افزايش آلودگي گياهان گردو و ارزش غذايي و بازارپسندي آنها را از بين مي­برد مثل خسارت شب پره آرد Ephestia sp و يا شته قرمز آرد Tribolium sp كه لاروها معمولاً آرد را مورد حمله قرار داده كه بر اثر تغذيه باعث كاهش آرد و فضولات آنها باعث غير استفاده شدن آرد و يا باقي ماندن شپشكها روي پرتقال و سيب كه ارزش آنها را كاهش مي­دهد و باعث كاهش ارزش بازارپسندي و اقتصادي مي­شود و يا بعضي از حشرات ناقل بيماريزاي گياهي يعني عوامل بيماريزاي گياهي را حمل و منتقل به گياه ميزبان مي­سازند. مثل قارچ فوماژين ريسه و اسپور خود را برده و روي برگ منتقل مي­كند. يا زنجركها ناقلين اصلي انتقال ويروس در گياهان حشرات چوب در گياه نارون سوسك پوستخوار كه بيماري مرگ هلندي نارون را ايجاد مي­كند.

بعضي حشرات افات رواني هستند كه در كودكان و زنان ايجاد ترس مي­كنند. مثل سوسري – سوسكهاي بزرگ مثل حشرات بالغ Polyphylla

کارشناس زراعت و پژوهشگر بخش تحقیقات گیاهپزشکی لرستان

چكيده

 اين بررسي جهت دستيابي به تفسير موقعيت مكاني انتخاب شده، توسط سن گندم در مرحله زمستان گذراني انجام گرفت. در دو منطقه هنام و چغلوندي دو مزرعه گندم ديم به وسعت دو هكتار انتخاب گرديد.از اين مزارع به طور هفتگي (يك روز در ميان ) از زمان مهاجرت سن مادر به مزارع تا برگشت مجدد سن بالغ نسل جديد به كوه نمونه برداري انجام گرفت .بر اساس اطلاعات ايستگاههاي هواشناسي هر دو منطقه (هنام و چغلوندي)در زمان مهاجرت سن گندم به اماكن تابستان گذران سمت وزش باد در هر دومنطقه بالاي 81درصد روزها به سمت جنوب غربي تا جنوب شرقي بود .در هر دو منطقه ارتفاعات شمالي (رو به شمال) بدليل داشتن شرايط مساعد زيستي براي اين حشره پذيراي بالاي 95درصد جمعيت سن گندم بودند.به منظور نمونه برداري از اماكن زمستان گذران سن گندم در دو منطقه(هنام و چغلوندي) پس از جابه جايي و استقرار كامل جمعيت سن در اماكن زمستانه ، در هر منطقه يك شبكه900نقطه اي از زيستگاه هاي زمستان گذران سن گندم  بر اساس ويژگي‌هاي خاص سايت  مورد ارزيابي از قبل طراحي و با دستگاه   GPSبازيابي و مورد بررسي قرار گرفتند. در هر دو منطقه بدليل اين كه پوشش گياهي غالب درختچه هاي   الفDaphne Oleoides بودند ،لذا براي نمونه برداري اين گونه گياه انتخاب گرديد.در هر دومنطقه سايت هاي مورد نظر براساس متوسط ارتفاع نسبت به سطح تراز دريا،متوسط شيب ،جهت شيب و ميانگين تراكم جمعيت در پيرامون هر درختچه به چهار كلاس دسته بندي گرديد.در منطقه هنام كلاس چهارم كه شامل 9/10درصد نقاطي بودندكه درختچه هاي اطراف آنها پذيراي سن گندم بودن با ميانگين  تراكم 6/319 عدد سن در پيرامون هر درختچه و در چغلوندي كلاس چهارم كه شامل 5/6 درصد نقاطي بودند كه درختچه هاي اطراف آنها پذيراي  سن گندم بودند با ميانگين تراكم 8/7 عدد سن  در پيرامون هر درختچه پذيراي بيشترين جمعيت سن گندم در اماكن زمستان گذران بودند،در هر دو منطقه مورد مطالعه بيشترين جمعيت سن گندم در اماكن زمستان گذران  در شيب هاي ملايم و جنوبي مشاهده گرديد.

نادر آزادبخت¹، جواد آزادبخت²، حامد نظري³

1-      كارشناس ارشد و پژوهشگر مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي لرستان

2-      دانشجوی کارشناسی ارشد بیماری شناسی دانشگاه شهید چمران اهواز و كارشناس مرتع اداره منابع طبيعي و آبخيزداري شهرستان كوهدشت

3-     دانشجوي كارشناسي ارشد بيماري شناسي گياهي دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات و پژوهشگر مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي لرستان

چكيده:

گياهان نيمه انگل، توانایی فتوسنتز و ساختن مواد آلي مورد نياز خود را دارند اما به علت نداشتن ريشه، در جذب آب و مواد معدني وابسته به گباهان ميزبان خود هستند. گياه داروش[1]  با نام‌هاي محلي واش، داردوست، موخور، مخور، شيرينك، چشم‌بلبلي، چَكِم، نوكه و ...... در چند خانواده گياهي از جمله مانند  Viscaceae و Loranthacee  حضور دارند. دو جنس Viscum و Loranthus  هر كدام با گونه‌هاي متعدد تاكنون از روي درختان و درختچه‌هاي مثمر و غيرمثمر از مناطق مختلف دنيا گزارش شده‌اند. در سال های زراعي 87-1389 در منطقه‌ي سرنوراه از توابع شهرستان كوهدشت در كیلومتر 60 شمال غرب و غرب اين شهرستان آلودگي مقدماتي به گياه انگل داروش در سطحي بالغ بر 200 هكتار گزارش گرديد. طي بازديدهاي ميداني انجام شده ميزان و وضعیت آلودگي درختان و درختچه‌هاي آلوده مشخص و با روش كنترل مكانيكي (هرس) ميزان آلودگي محدود و كارايي اين روش ارزيابي گرديد.

نادر آزاد بخت¹، شاپور باروتی²، حامد نظری³

1-     محقق بخش تحقیقات گیاهپزشکی استان لرستان

2-     محقق(بازنشسته) موسسه تحقیقات آفات و بیماریهای گیاهی

3-     دانشجوی کارشناسی ارشد بیماریهای گیاهی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات

چکیده:

انار با نام علمیPunica  granatum  از خانواده Punicaceae  درخت یا درختچه ای است که در اقلیم های نیمه گرمسیری و مدیترانه ای می روید. بالغ بر 1300 هکتار از سطح زیر کشت انار لرستان مربوط به شهرستان های کوهدشت، خرم آباد و روستاهای تابعه آنها است. حدود 750 هکتار از 1300 هکتار سطح زیر کشت استان مربوط به شهرستان کوهدشت می باشد. در منطقه های زیرتنگ سیاب، کونانی و گراب گوهدشت ارقام مختلفی مانند مَلَس سرخ، مًلًس پوست کلفت، مًلًس زرد گراب و کبود پوست نازک و وقعی ترش و شیرین کوهی کشت    می شود. در پی مطالعات فونستیک(Faunastic) انجام شده طی سالهای 79-1375 در قالب طرح جمع آوری و شناسایی فون نماتدهای خاکهای زراعی ایران، نماتدهای زیر از انارکاریهای استان لرستان جمع آوری و شناسایی گردید.

ازنماتدهای جداشده گونه های شماره(1-6-7-8-9) برای نخستین بار از انارستان های ایران گزارش گردیدند.

همچنین کرم گلوگاه انار Myelois cratoniae Zeller خسارتزاترین آفت دیرپای انارکاریهای استان،          آفتاب سوختگی(Sun Russeting) و ترک خوردگی میوه ها نیز ازدیگر عوامل زیان آور انارستان های استان لرستان به ویژه در منطقه زیر تنگ سیاب(جنوب غربی شهرستان کوهدشت) به شمار می آیند. 

حامد نظری^* نادر آزادبخت¹زهرا مرادعلیوند²

*دانشجوی کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی دانشگاه آزاد اسلامي واحد علوم تحقیقات

 پژوهشگر بخش تحقیقات گیاه پزشکی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان لرستان

ppdlorestan@gmail.com

1-    کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی وپژوهشگر بخش تحقیقات گیاه پزشکی

مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان لرستان

2-    کارشناس ارشد زیست شناسی دانشگاه آزاد اسلامي واحد بروجرد و پژوهشگر

مرکز تحقیقات طب سنتی دانشگاه شهید بهشتی تهران

چکیده:

بررسی ارتباط پیچیده  بین شناسایی و مصرف گیاهان و فرهنگ مردم(Ethnobotany) یا گیاه شناسی بومی(قومی، نژادی ومحلی) از جالب ترین و مهم ترین زمینه های تحقیقاتی در دنیای معاصراست. این تحقیق با هدف بررسی پراکنش جنس(Berberis spp) از تیره زرشک(Beberidaceae) و آداب و رسوم و نحوه ی کاربرد این گیاه در استان لرستان انجام شده است. جمع آوری و شناسایی گیاهان با استفاده از منابع و کلید های معتبر گیاه شناسی انجام واطلاعات مربوط به جنبه های مختلف گیاهان از قبیل مصرف سنتی، نحوه استفاده و زمان جمع آوری نمونه های گیاهی در منطقه، از افراد بومی با تجربه گردآوری شد. بر اساس بررسی های انجام شده و با کاربرد کلیدهای معتبر گیاهشناسی، گونه هایBerberis  integerrima  و Berberis  vulgaris  تشخیص داده شد که از بیشترین فراوانی برخوردار بودند. با توجه به تنوع گیاهان و بکر بودن وضعیت پوشش گیاهی مناطق مختلف استان لرستان به ویژه وجود گیاهان کمیاب و اثرات در مانی آن ها، بررسی های تحقیقاتی نیاز است که می تواند به شناسایی گیاهان جدید و  اثرات درمانی آنها بینجامد.

علي دهقاني و محمد صالحي

مراكز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي لرستان و فارس

       بيماري فيتوپلاسمايي  غنچه درشت يا تورم‌جوانه( big bud ) يكي از بيماري‌هاي مهم گوجه‌فرنگي(Lycopersicum esculentum) در دنيا است. در بازدید های  تابستان  سال 1389 و1390 از مزارع گوجه‌فرنگي شرق استان لرستان در منطقه دورود علائم بیماری غنچه درشت گوجه فرنگی مشاهده گردید. علائم بارز بیماری عبارت بودند از: کوچک ماندن، باریک شدن، ضخیم شدن و  رنگ پریدگی برگ ها ، ارغوانی شدن  رگبرگ ها در  قسمت زیرین برگ ،کاهش فاصله میانگره ها، ضخیم شدن ساقه ،  رشد جوانه های جانبی ساقه و تغییرات گل شامل بزرگ شدن کاسبرگ ها و تبدیل کاسه گل به جسمی کیسه مانند و گل سبزی، راست ایستادن شاخه های انتهایی  عدم تشکیل میوه و کوتولگی گیاه. با روش ژانگ و همکاران ( 1998) از بافت رگبرگ میانی  5 بوته گوجه فرنگی علائم دار در طبیعت ،  بوته های  گوجه فرنگی  آلوده شده در شرایط گلخانه و یک بوته فاقد علائم دی ان ای کل  استخراج گردید. در آزمون  واکنش زنجیرهای پلیمراز (PCR) مستقیم  با استفاده از جفت آغازگر P1/P7  الودگی نمونه های دی ان ای   استخراج شده  از گوجه فرنگی علائم دار در طبیعت و بوته های گوجه فرنگی مایه زنی شده با پیوند به فیتوپلاسما به اثبات رسید و قطعات  1800 جفت بازی تکثیر شد. تحت همین شرایط در نمونه های دی ان ای گوجه فرنگی سالم چنین قطعه ای  تگثیر نگردید. بر اساس علائم بیماری ، انتقال با پیوند و واکنش مثبت در آزمون PCR   مستقیم، بیماری غنچه درشت گوجه فرنگی در استان لرستان  ماهیت فیتوپلاسمایی دارد. وضعیت گسترش بیماری در دست بررسی است. هرگونه اعلام مشخصات مشکوک به علائم بیماری در گوجه کاری های استان، به تکمیل معلومات منطقه ای و اتخاذ راهکارهای کنترلی کمک می نماید.

طوقه crown : قسمتي از گياه بين ريشه و ساقه

سايه اندازcanopy: سطح اطراف درخت كه سايه شاخ و برگ روي آن مي افتد

فراگرد ريشه rhizospher: خاك و ساير موجودات اطراف ريشه را گويند

فراگرد برگ phylospher: هواي اطراف برگ را گويند

فنولوژی، مراحل رشدی گیاه و نمو سیکل ها یا چرخ بیولوژیکی محصولات زراعی – باغی را مورد بحث قرار

 می دهد.

اِتیولوژی: بررسی واکنش های موجودات زنده در مقابل محیط

اِکولوژی: اثر محیط بر موجودات زنده، اثرات موجود زنده بر محیط و روابط متقابل بین موجودات زنده

اُت اکولوژی: مطالعه رابطه یک موجود زنده به تنهایی با محیط بدون داشتن رابطه با یک موجود دیگر

سین اکولوژی: مطالعه یک موجود زنده در کنار موجودات زنده دیگر اعم از اینکه به گونه ای واحد یا گونه متعدد متعلق باشد.

Facualative  parasite  : انگل اختیاری

 Host، موجودی که انگل بخش یا تمام زندگی را داخل آن سپری می کند. ایتولوژی: مطالعه علل و عوامل تولید کننده بیماری و رابطه آن با گیاهان میزبان

Parasite: به موجودی گویند که حداقل یک قسمت از سیکل زندگی خود را روی یا درون موجود دیگر سپری و تمام یا قسمتی از غذای خود را کسب می کند.

 Parasitoid: موجودی که موجود انگل را کنترل می کند.

Olbigetp: انگل اجباری: قادر به تغذیه از سلول زنده نیست بلکه مواد آلی را از منابع غیر زنده یا بقایای پوسیده تأمین می کند،

 اینوکولوم: عامل بیماری زا

 آنامورف: فرم غیر جنسی قارچ 

تلومورف: فرم جنسی قارچ

 هولومورف : فرم جنسی و غیر جنسی در قارچهای ناقص

آپرسوریوم: به محل تماس قارچ با گیاه که کمی متورم یا مسطح می گردد.

 مکه: از محل آپرسوریوم یک هیف ظریف خارج می گردد که به کمک آن وارد گیاه شده و اشکال مختلف به خود می گیرند که هاستوریوم یا مکه گویند.

Endemic.: بیماریهایی که به صورت سالیانه وجود دارند و درصدی خسارت می زنند.

پروپاگول : برای تهیه کشت خالص پاتوژن، پاتوژن یا قسمتی از آن که بتواند ارگانیسم جدیدی را به وجود آورد   Propagule) ) باید روی ماده غذایی استریل و درون ظرف استریل قرار گیرد.

Insitu : شکلها، مواد، آزمایش ها فرایندها در محل اصلی خود

In virto: فرایند زیستی خارج از موجود زنده( شرایط آزمایشگاهی )

:In voio  فرایند زیستی درون موجود زنده

مدیریت عامل میزبان به سه طریق مدیریت عامل بیماری گیاهی مدیریت محیط انتخاب زمین مناسب جهت احداث باغ و مزرعه، انتخاب منطقه جغرافیایی مناسب برای کاشت، تغییر در عملیات کشاورزی( زمان کاشت، عمق کاشت، فاصله و روش کاشت، انتخاب نوع بذر و رقم مورد استفاده) ، بازرسی و صدور گواهی سلامت بذر و نهال، کنترل عوامل جوی مثل باد و رطوبت، کنترل حشرات ناقل و پرندگان و جانوران، حذف بقایا آلوده شامل سرشاخه، قلمه، تنه و ... و از بین بردن آنها، مبارزه با علفهای هرز به علت میزبان ثانویه زمستان گذران بودن، کشت مخلوط واریته ها، تغذیه صحیح و مناسب، اقدامات محافظتی سطح گیاهان و محافظت، ایجاد و توسعه مقاومت در میزبان به صورتهای مدرن و پیشرفته، مهندسی ژنتیک و بیوتکنولوژی، تغییر تراکم گیاه در واحد سطح، نسبت بادشکن، سیستم مکانیزه و کشت جوی و پشته، اصلاح خاک، استفاده از روشهای فیزیکی(گرما و سرما) در مقوله دمایی و گرمای خشک و مرطوب و حرارت مرطوب آب داغ و نجار آب داغ برای ضدعفونی خاک، آفتاب دهی خاک، استفاده از عدم شیمیایی شامل محافظتی پیش رویشی، ضد آفت، حشره کش، قارچ کش و .... ، مبارزه بیولوژیک، مبارزه تلفیقی IPM اپیدمیولوژی و پیش آگاهی.

آفت در تعريف كلي به ارگانيسمي اطلاق می شود كه موجوديت، كيفيت، كميت، و ارزش منابعي كه انسان از آنها استفاده مي كند را كاهش مي دهد. آفت به شاخه يا گروهي خاص از موجودات تعلق نمي گيرد، حشرات كثيرالوقوع مي باشند. همه حشرات مضر نيستند بلكه حشرات مفيد هم داريم، تعدادي از حشرات آفت و تعدادي ديگر پارازيت آفت اند.

كنه ها Acarina داراي بدن دو قسمتي اند سرسينه و شكم، حشرلات سه قسمتي اند سر، سينه و شكم حشرات دو جفت پا كنه ها 4 جفت پا كه پاي جلويي نقش حساسي دارد، كنه فاقد شاخك و داراي كليه اند حشره داراي شاخك و فاقد كليه است.

یک ليوان cc       245                 

قاشق چايخوري        cc4

نيم ليوان cc        123             

قاشق غذا خوري           cc6

استكان           cc100              

قطره روغن در قاشق غذاخوري         100 قطره

قطره روغن در قاشق چايخوري          90 قطره

نام علمی: Amaranthus retroflexus

نام انگلیسی: Redroot Pigweed و Redroot Amaranth

Common Amaranth

نام فارسی: تاج خروس وحشی

بذر (Seed): گرد تا بیضی، به رنگ قهوه ای تیره تا سیاه براق بوده و صاف می باشد.

برگ (Leaf): برگ ها به صورت متناوب و تخم مرغی شکل بوده و طول دمبرگ آنها تا 2/1 اینچ (حدود 3 سانتیمتر) می رسد. حاشیه برگ به صورت موج دار است و کرک ها بیشتر در طول رگبرگ ها و در سطح زیرین برگ وجود دارند. طول برگ 7 تا 11 سانتیمتر و عرض آن به 3 تا 6 سانتیمتر می رسد. این گیاه پهن برگ می باشد.

ساقه (Stem): رنگ آن سبز بوده و زبر و خشن می باشد. در نزدیکی طوقه رنگ ساقه قرمز بوده و به خصوص در ارتفاع بالاتر ساقه دارای کرک می باشد. ساقه قوی، افراشته، تک شاخه و یا منشعب می باشد.

ریشه (Root): ریشه اصلی این گیاه قوی و عمقی بوده و در نزدیکی سطح خاک معمولا دارای رنگ صورتی است.

میوه (Fruit): میوه ناشکوفا بوده و طول آن تا 2 میلیمتر می رسد. درون هر میوه یک بذر سیاه براق وجود دارد.

چرخه زندگی (Life cycle): از گیاهان تابستانه بوده و جوانه زنی آن در اواخر بهار، گلدهی آن در اواسط تا اواخر تابستان و رسیدگی بذر آن نیز در اواخر تابستان تا پاییز صورت می گیرد.

کنترل شیمیایی تاج خروس وحشی: در کشور ما تنها دو علف کش پهن برگ کش برای استفاده در مزارع ذرت ثبت شده است که شامل آترازین و توفوردی می باشد. آترازین از بازدارنده های فتوسنتز در فتوسیستم دو بوده و نام تجاری آن گزاپریم می باشد و یک علفکش پیش کاشتی است (خاک مصرف). توفوردی نیز یک اکسین مصنوعی با نام تجاری یو 46 دیفلوئید است (پیش رویشی). اگر چه که این دو علف کش محل عمل متفاوتی دارند اما خطر مقاوم شدن علف های هرز نبست به آترازین زیاد بوده و اگر در منطقه ای این مقاومت ایجاد شود تنها گزینه ممکن توفوردی خواهد بود. در زراعت سیب زمینی تنها دو علف کش دو منظوره (باریک برگ و پهن برگ کش) در کشور به ثبت رسیده است که شامل پاراکوات و متری بوزین می باشد. پاراکوات با نام تجاری گراماکسون، یک علفکش پس رویشی و بازدارنده فتوسیستم یک است. متری بوزین نیز دارای نام تجاری سنکور بوده، بازدارنده فتوسیستم 2 و در سیب زمینی به صورت پس رویشی مصرف می شود.